با رشد تکنولوژی و دیجیتالی شدن ارتباطات در محیط های عمومی، ابزارهایی که بتوانند اطلاعات، خدمات و تعامل کاربران را تسهیل کنند، اهمیت ویژه ای پیدا کرده اند. یکی از مهم ترین ابزارهای این حوزه، وب کیوسک ها هستند؛ دستگاه هایی که در بانک ها، مراکز خرید، فرودگاه ها، نمایشگاه ها و سازمان های خدماتی برای اطلاع رسانی و تعامل کاربران به صورت خودکار به کار می روند.
با این حال، وب کیوسک ها در دو نوع اصلی وب کیوسک لمسی و وب کیوسک غیر لمسی طراحی می شوند. هرکدام از این دو، مزایا، محدودیت ها و کاربردهای خاص خود را دارند. در این مقاله، به مقایسه وب کیوسک لمسی و غیر لمسی می پردازیم و بررسی می کنیم که کدام نوع برای چه کاربردهایی مناسب تر است، از نظر عملکرد، تجربه کاربری و هزینه ها چه تفاوت هایی دارند و چگونه انتخاب درست می تواند بازدهی و رضایت مخاطبان را افزایش دهد.
طراحی و نحوه تعامل کاربر در وب کیوسک های لمسی و غیر لمسی
اولین تفاوت میان وب کیوسک های لمسی و غیر لمسی در نحوه تعامل کاربر با دستگاه است. وب کیوسک لمسی به کاربر این امکان را می دهد که با لمس مستقیم صفحه، گزینه ها، فرم ها و منوها را انتخاب کند. این سبک تعامل، همان روشی است که افراد با تلفن همراه یا تبلت خود تجربه می کنند، بنابراین برای بیشتر کاربران آشنا و طبیعی است.
در مقابل، وب کیوسک غیر لمسی معمولاً از ابزارهایی مانند موس، کیبورد، یا سنسور حرکتی برای کنترل صفحه استفاده می کند. در سال های اخیر، مدل های پیشرفته تر غیر لمسی از فناوری هایی همچون تشخیص ژست یا کنترل صوتی بهره گرفته اند. تجربه ی کاربری در این نوع کیوسک ها بستگی مستقیم به کیفیت نرم افزار و دقت حسگرها دارد.
از دیدگاه طراحی، وب کیوسک لمسی معمولاً ظاهری ساده تر و مینیمال تر دارد، چراکه بدون نیاز به تجهیزات جانبی کار می کند. اما در وب کیوسک غیر لمسی ممکن است دستگاه های جانبی بیشتری در ساختار فیزیکی آن دیده شود. در نتیجه، انتخاب میان این دو به محیط نصب و نوع استفاده کاربران بستگی دارد؛ برای فضاهایی با مراجعه ی زیاد، سیستم لمسی می تواند تجربه ای روان تر و سریع تر ارائه دهد، در حالی که در محیط هایی خاص مانند مراکز درمانی، نوع غیر لمسی ممکن است گزینه ی بهداشتی تر و مناسب تری باشد.

امکانات فنی و نرم افزاری هر دو نوع کیوسک
مقایسه وب کیوسک لمسی و غیر لمسی از جنبه ی فنی نشان می دهد که تفاوت اصلی تنها در صفحه ی نمایش یا نحوه ی ورود فرمان نیست، بلکه در ساختار نرم افزار و سیستم تعامل نیز تفاوت های قابل توجهی وجود دارد. در وب کیوسک های لمسی، نرم افزارها طوری طراحی می شوند که رابط گرافیکی GUI دارای دکمه ها و منوهایی بزرگ تر باشد تا لمس راحت تر انجام شود.
سنسورهای لمسی خازنی یا مقاومتی معمولاً در این نوع دستگاه ها به کار گرفته می شوند و دقت آن ها نقش تعیین کننده ای در کیفیت تجربه کاربر دارد. در مقابل، وب کیوسک های غیر لمسی نیازمند نرم افزارهایی هستند که بتوانند از ورودی های غیرمستقیم پشتیبانی کنند. این ورودی ها شامل فرمان های صوتی، حرکات دست، یا حتی بازخورد چشمی در مدل های پیشرفته تر هستند.
طراحی رابط کاربری در این مدل ها باید از پیچیدگی فاصله بگیرد تا کنترل بدون لمس به درستی کار کند. از منظر پشتیبانی و به روزرسانی نیز، سیستم های لمسی معمولاً انعطاف پذیری بیشتری دارند. به روزرسانی نرم افزارهای آن ها از طریق شبکه یا فضای ابری ساده تر انجام می شود و نیازی به تعامل فیزیکی ندارد. در حالی که در مدل های غیر لمسی، به دلیل وجود سخت افزارهای خاص، فرآیند نصب و نگهداری ممکن است زمان برتر و پیچیده تر باشد.

مقایسه هزینه ها و دوام دستگاه ها در شرایط مختلف
هزینه و ماندگاری، دو عامل کلیدی در تصمیم گیری برای خرید و نصب وب کیوسک هستند. از نظر هزینه اولیه، وب کیوسک لمسی معمولاً قیمت بالاتری دارد، زیرا صفحه نمایش لمسی با کیفیت بالا بخش عمده ای از قیمت دستگاه را تشکیل می دهد. اما در مقابل، هزینه نگهداری آن ها کم تر است و در صورت استفاده صحیح، دوام بالایی دارند.
در طرف دیگر، وب کیوسک غیر لمسی ممکن است در ابتدا ارزان تر به نظر برسد، اما با گذر زمان نیاز به نگهداری و تعویض قطعات جانبی مانند موس، کیبورد یا سنسورهای حرکتی پیدا می کند. همچنین اگر کاربران با فاصله زیاد از دستگاه تعامل کنند، احتمال خرابی در اجزای مکانیکی یا حسگرها افزایش می یابد.
در جدول زیر، مقایسه ای برای درک بهتر تفاوت های اقتصادی بین دو نوع وب کیوسک ارائه شده است:
| مورد مقایسه | وب کیوسک لمسی | وب کیوسک غیر لمسی |
| هزینه اولیه | بالاتر | پایین تر |
| هزینه نگهداری | کمتر | بیشتر |
| دوام فیزیکی | زیاد | متوسط |
| میزان تعامل طبیعی | بسیار بالا | وابسته به نرم افزار |
| مناسبت برای محیط عمومی | عالی | محدود به فضاهای خاص |
با نگاهی کلی، می توان گفت اگرچه مدل لمسی هزینه اولیه بیشتری دارد، اما در طول زمان از نظر دوام، سادگی کاربری و هزینه نگهداری، گزینه ی مقرون به صرفه تری محسوب می شود.
کاربردها و مناسب ترین انتخاب برای محیط های مختلف
در بخش کاربردی مقایسه وب کیوسک لمسی و غیر لمسی اهمیت محیط نصب بیش از هر عامل دیگری خود را نشان می دهد. انتخاب نوع کیوسک باید بر اساس میزان تماس کاربران، حجم مراجعه، شرایط بهداشتی محیط و نوع خدمات ارائه شده انجام شود.
اغلب در نمایشگاه ها، بانک ها و یا مراکز خرید از وب کیوسک لمسی استفاده می شود. این نوع وب کیوسک ها در سالن های انتظار، محیط های آموزشی و همچنین مراکز خدمات شهری نیز مورد استفاده قرار می گیرند. در این گونه فضا ها کاربران با دستگاه در ارتباط بوده و بسیار در تعامل هستند. از این رو، سرعت پاسخگویی اهمیت زیادی دارد.
از طرفی، دستگاه های وب کیوسک غیرلمسی بیش تر در مکان هایی که تماس فیزیکی ممنوع است کاربرد دارد. بیمارستان ها، آزمایشگاه ها و صنایع غذایی رایج ترین نمونه از این گونه مکان ها هستند. مدل های غیر لمسی همچنین در جوامع پساکرونا اهمیت ویژه ای پیدا کردند، زیرا کاهش تماس مستقیم به یکی از الزامات ایمنی تبدیل شد.
به همین دلیل، سازمان هایی که اولویت آن ها بهداشت فضاست، از کیوسک های غیر لمسی بهره می برند. با این حال، از نظر تجربه ی کاربر و راحتی کار، مدل های لمسی همچنان در صدر هستند و برای عموم کاربران تجربه ای سریع تر و شهودی تر فراهم می کنند.

آینده وب کیوسک ها و ترکیب فناوری لمسی و غیر لمسی
با نگاهی به روند جهانی فناوری، به وضوح دیده می شود که مرز میان سیستم های لمسی و غیر لمسی در حال کوچک تر شدن است. امروزه طراحان صنعتی و نرم افزاری تلاش می کنند تا مزایای هر دو نوع وب کیوسک را در یک سیستم یکپارچه گرد آورند. برای مثال، دستگاه هایی وجود دارند که در حالت عادی لمسی اند، اما قابلیت فعال سازی کنترل صوتی یا حرکتی در شرایط خاص را دارند.
در آینده ی نزدیک، استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در کیوسک ها، امکان تعامل هوشمندتر و شخصی سازی شده تر را فراهم خواهد کرد. در نتیجه، مفهوم «غیر لمسی بودن» دیگر محدود به نبود تماس فیزیکی نخواهد بود، بلکه به معنای تجربه ی تعاملی پیشرفته و کاملاً انسانی خواهد شد. این تحول، مسیر جدیدی برای طراحی فضاهای هوشمندتر و امن تر در سازمان ها باز می کند.
سخن پایانی
در نهایت، مقایسه وب کیوسک لمسی و غیر لمسی تنها در تفاوت سخت افزار خلاصه نمی شود؛ بلکه شامل طیفی از عوامل تجربه کاربری، هزینه، بهداشت، و کاربرد در محیط های گوناگون است. اگرچه وب کیوسک های لمسی تعامل آسان تری ارائه می دهند، اما مدل های غیر لمسی در محیط های حساس از نظر تماس فیزیکی گزینه ای امن تر محسوب می شوند.
انتخاب بین این دو باید بر پایه ی نیاز واقعی سازمان، شرایط محیط و بودجه انجام گیرد. آینده ی فناوری نشان می دهد هر دو مسیر در حال ادغام اند و دستگاه های ترکیبی با کنترل صوتی و لمسی به زودی به استاندارد بازار تبدیل خواهند شد.
سوالات متداول
- آیا وب کیوسک لمسی برای محیط های عمومی ایمن است؟
در شرایط عادی بله، اما اگر تماس زیاد میان کاربران برقرار باشد، بهتر است ضدعفونی دوره ای انجام شود یا از پوشش های محافظ صفحه استفاده گردد. - وب کیوسک غیر لمسی در چه موقعیت هایی بهترین عملکرد را دارد؟
در فضاهایی که تماس فیزیکی محدود یا خطرناک است، مانند بیمارستان ها، صنایع دارویی، یا اتاق های تمیز صنعتی، گزینه ی غیر لمسی بهترین عملکرد را دارد. - آیا سیستم های ترکیبی لمسی و غیر لمسی در دسترس هستند؟
بله، نسل جدید وب کیوسک ها امکان استفاده از هر دو حالت را دارند. این مدل ها با تشخیص شرایط محیط می توانند نوع تعامل را تغییر دهند و تجربه ای هوشمند برای کاربر فراهم کنند.